Overslaan en naar de inhoud gaan

Sanne

Mooi zoals Sanne, het toneelstuk dat we gisterenavond zagen, werd neergezet. Alle ingrediënten om er een gedenkwaardig geheel van te maken zaten erin. Het was een stuk over de boerenproblematiek van nu in de taal van een boerenklucht, veel emotie, voorspelbare grapjes en personages, karikaturen (vooral van niet-boeren) en veel effecten. Tot de onvermijdelijke trekkers toe. Goed gebruik van film en muziek. En het geheel geweldig georganiseerd. Alleen te weinig & slecht eten. Een boerenmaaltijd?
Maar ik heb me zelden zo gepiepeld gevoeld. We zijn gebruikt om voor het zielige verhaal van de boeren te applaudisseren met een spandoek van FDF - die het doen met de fascisten van FvD - voor mijn neus. Opgejut door jonge boeren. Wie krijgt niet direct een brok in de keel als die geen toekomst (zouden) hebben? En dat alles onder de slogan 'Samen Doen’.
Uiteindelijk een en al gif. Als je niet meedoet dan ben je tegen ons. Klote avond.

Toneel en stikstof

Het waren drukke dagen. Gek dat het allemaal op de een of andere manier samenhing.
De aanmeldingen voor de Vonderhoek liepen nog niet zoals we wilden. Er moest wat meer energie achter. Mijn netwerk mailen, zorgen voor een kranteninterview en voor de sociale media. Het lukte. Hoewel minder dan verwacht, we hadden we toch een goed gevulde zaal/kapschuur.
En toen bleek dat we niet konden spelen omdat een van de speelsters met een leidende, letterlijk verbindende rol, corona had. Dus weer alles en iedereen af moeten zeggen en zoeken naar een nieuwe datum.
Ondertussen werd de foto van de achterkant van de vrachtwagen van het boerenprotest opgepikt door de NRC en werd gebruikt door de minister zelf voor een aangifte wegens bedreiging.
Alles rondom die demonstratie in Stroe en de stikstof zelf maakt ook onrustig. Al die kanten, aspecten, oordelen. Hoe los je dit in godsnaam op? Las vandaag: doe het als de waarheids- en verzoeningscommissie in Zuid Afrika. Misschien zo gek nog niet want iedereen heeft boter op het hoofd, het heeft al zo lang, decennia geëtterd en de boeren weten zich nu gesteund door een stel populistische en fascistische politici wat de zaak alleen maar erger maakt.

Gezellig

Toen we terugkwamen van vakantie, reden we ter hoogte van Rijssen onder een viaduct door waarop een aantal boeren met hun tractoren aan het demonstreren was. Het was een mooie avond om samen een pilsje te drinken. Later bleek dat ze ook een pop - voorstellende een boer in een strop - hadden opgehangen aan een uitschuifbare kraan. Akelig.
Vanavond reden we achter een vrachtwagen met een wel heel luguber opschrift. Is zoiets niet strafbaar in dit gave land?
Het wordt weer gezellig.

Mag weer, moet weer

Hoezo het leven beteren na corona? We zijn weer terug bij ervoor. In alles waarin wij niet zelf bepalen wat er gebeurt maar het geweld van het geld en belangen. Toerisme. Natuurlijk kunnen we kiezen maar de combinatie ‘ik heb al zolang niets meer gemogen’ en de aantrekkelijkheid van de zon, het vertier, de eindeloze mogelijkheden laat zich nauwelijks weerstaan. Zo ook in en rond de Biënnale in Venetie waar wij afgelopen twee weken waren.
We zijn dus niet beter alleen zeggen we met minder (vertier, comfort) toe te kunnen.
De stad, de vaporetto’s waren weer afgeladen vol. Toppunt was het schiereiland van Jesolo. Het Lido de Jesolo is een landtong van zo’n 15 km lang en smal, met 15 km auto’s, mensen en campings. De kampeermiddelen worden ook steeds groter en luxer.
We kampeerden er op een kleine boerencamping. En ons kampeermiddel lijkt steeds kleiner te worden.

Weer kunst

Ben in Venetië, een Biënnale van schoonheid, vrouwelijkheid en heel veel nieuwe kunstenaars. Ben als man heel anders gewend. Zo wie zo nog wat ongemakkelijk om hier te zijn waar we met zijn allen - zelfs zonder cruiseschepen - de stad weer overspoelen alsof er niets is gebeurd. Goed om vandaag een van de “tuinen van verwondering” te bezoeken. Een rondleiding langs beelden en objecten in een park/olijfgaard bij Pistoia. Wat een verstilling. Stel je voor dat je een beeld mag kiezen voor in de tuin. Misschien wel dat van de wachters / lijkkisten / mummies / grafstenen van de Poolse Abakanowicz, een van de enkele vrouwelijke kunstenaars onder alle illustere mannen.

Boeren allerlei

Het Ministerie van Landbouw komt met berekeningen die laten zien dat in sommige gebieden (waaronder Overijssel) meer dan 50 % stikstofreductie gerealiseerd moet worden.
GS van Overijssel komt vandaag met 25 miljoen op de proppen om PAS melders - boeren die door de uitspraak van de raad van State eigenlijk hun vergunning kwijt zijn - toch een vergunning te geven en te compenseren.
Boeren zijn boos. De trekkers worden al gestart. Men gaat weer optoeren.
Ook wordt deze dagen 'Boerenperspectief’ opgericht, een initiatief om boeren perspectief te bieden en de mens achter de boer centraal te stellen.
En dan besluit Agrarisch Erfgoed Nederland ‘de Vonderhoek gaat op de schop’ niet meer te ondersteunen. In dat stuk wordt volgens mij een ander, speelser perspectief geschetst. Iets wat de nieuwe burgemeester van Voorst wel kon waarderen.
Ik ga op vakantie. Zoek 't maar uit.

Hemelvaart

Hemelvaartdagen. Met al die anderen een paar dagen weg, bijna in de file gestaan. In Weert op de camping met familie. Er was minder goed weer beloofd. Dat viel mee, valt altijd mee als je toch buiten bent.
Op zoek naar het openluchttheater de Lichtenberg. Verboden toegang, hekken en prikkeldraad. Graffiti. Kleinzoon fotografeerde het clandistien.
En de dag erna naar het paradijs van Koen van Mechelen in Genk, Labiomista. Een nieuwe dierentuin / tuin voor dieren, maar dan heel anders.
Tenslotte gisteren de laatste van drie voorstellingen van ‘de Vonderhoek’ in Delden meegemaakt. De Buurt wordt steeds beter. Mooi om te beleven.

Een druk platteland

Ben nog aan ‘t bijkomen van een paar drukke dagen. Eerst dorpsplan ’s-Heerenbroek, een bijeenkomst met 25 mensen om tot concrete projecten te komen met bewoners en externen. Zouden gaan fietsen maar het regende iets te hard.
De volgende dag, familiedag hier in de tuin. 35 mensen, van baby tot senior+. Altijd weer veel praten en luisteren.
En zondag de première van 'de Vonderhoek gaat op de schop'. Prachtlocatie, volop zon, volle bak en technisch alles voor elkaar deze keer. Goed spel en een inhoud die tot discussie leidt. Niet altijd precies die je wil maar toch.
Wat heb ik toch een mooi leven.
Na al dat geweld afkicken. Kamperen.

Droogte?

Wil je niet in je gazon hebben. Mollengangen vermoed ik die door droogte goed zichtbaar zijn. Of woelratten. Zal wel geen gelekte round-up of een ander middel zijn. Voorbode van de echte droogte die er nog aan schijnt te komen? De ondergrond wordt weer zichtbaar.

Stortbak

Ben inmiddels stortbakexpert geworden. De wc boven bleef doorlopen en dat werd het irritant. Niet duurzaam. Moest me weer verdiepen in stortbakmechanismes. Het membraam, de ring, pakking en zitting, de kooi, de dobber, de hevel. Allemaal van die cryptowoorden.
Eigenlijk is het een ontzettend complex geheel, zeker waarvoor het allemaal dient. Het moet water opslaan en, indien nodig, dat met enig geweld laten ‘vallen’. Kan toch niet zo moeilijk zijn.
Waarom kan het niet gewoon met een sensor. Die registreert als de bak vol is. Een elektrische knop - nu is alles analoog - geeft een signaal aan de bodemklep, die gaat open en het water wordt er met kracht ahw uitgeduwd. Kan allemaal met een chip.

Try-out in Tonden

Gisteren speelden we de try-out van ‘de Vonderhoek gaat op de schop’. Op een boerderij in Tonden. In de voergang van loopstal waar rondom zo’n 80 melkvee en 30 jongvee stond. Het melkvee was tevreden, het jongvee onrustig. De robot zoemde en siste de hele voorstelling.
Try-outs zijn bedoeld om te ervaren hoe het stuk wordt gespeeld en beleefd. We hebben er goed gebruik van gemaakt.
Het stuk is serious business, weliswaar de actualiteit van een paar maanden geleden. Wat dat betreft zou je de spelers iedere week een nieuwe tekst willen geven zoveel is er aan de hand, ook in de Vonderhoek.
De liefde in de tweede heft maakte veel goed.
Verstaanbaarheid was een dingetje. Zoals de geluidsman zei: als je geluid wil versterken dan moet je dat wel hebben - dus duidelijke stemmen - en je zou niet het achtergrond geluid willen versterken.
Maar een mooie, eenvoudige enscenering, passende intermezzo’s, de spelers zijn goed gecast en hebben er schik in.
Het gaat echt wat worden.

Orientalis

Het is zwoegen voor kleine musea, zeker als er meerdere belangen zijn. Afrika musea is eigendom van paters maar wordt geexploiteerd door een museumstichting. Dat gaat niet goed. De discussies zie je voor je. We waren even in Orientalis. De vroegere Heilige Landstichting. Eens was het eenduidig. Nu moet iedereen bediend worden: het jodendom met een Israelische nederzetting, een Arabisch dorp, vluchtelingen, een Romeinse straat en een tentoonstelling met paaseieren. In de winter oefent het leger er in het Arabische dorp. Van alles wat en dus ...? Lijkt me een heel moeilijke opgave.

Besturen

Kom de laatste tijd vaker in een situatie waarin ik mag adviseren over projecten en besturen. Het valt me op dat er twee tradities zijn. Twee uitersten met alles ertussen.
Aan de ene kant de besturen die alles formeel willen regelen, dicht tegen de overheid en haar geldpotten aan schurken, voor het grote geld gaat. Een bestuur heeft waar in ieder geval een oud-burgemeester en vergelijkbare ex-bobo’s in zit en dat pas in actie komt als dat grote geld er ook daadwerkelijk is. Dan trouwens merken dat ze in een bureaucratisch geheel terecht zijn gekomen en het ook nog moeten uitvoeren. Leader is voor mij altijd het voorbeeld. Een innovatiefonds, een groeifonds moet noodgedwongen veel van het geld besteden aan het beheer in plaats van ‘het werk’. Herzberger vandaag in de haar NRC Column.
Aan de andere kant het bestuur dat uit een paar halve zolen bestaat die soms tegen onkosten met de middelen die er zijn mensen enthousiasmeert. Niks overheid, niks groot geld (en zeker geen Leader), niks werkgroep om de werkgroep. Geen oud-burgemeester maar een netwerker.
De laatste constructie past in deze tijd qua organisatie maar alle miljarden die op de plank liggen vragen juist om al die vastleggende structuren die corruptie zozeer in de hand werken dat een circus aan controles nodig zijn.
Goh, ik wou dat er wat kleingeld voor al die kleine, schamele maar zo belangrijke projecten overbleef. Dan zijn de mensen erbij ook wel te vinden. De groten mogen alle miljarden hebben.

Liegen

Een geaccepteerde variant van ‘Flood the zone with shit’, de aanpak die Trump leerde van Bannon en waardoor de waarheid rekbaar is geworden, is „If you can’t dazzle them with brilliance, baffle them with bullshit.” (NRC 7 april, Hubert Smeets). Of, zoals zo vaak gebeurt met ingewikkelde dossiers - ook al zo’n passend woord - overstelp de onderzoekers met zoveel stapels papier en data dat ze er nooit meer uitkomen. Of plak zoveel af, maak zoveel zwart, zet er zoveel # in dat het onleesbaar wordt. Methode toeslagenaffaire. Of noem het ‘een speciale militaire operatie’. Lieg gewoon, het mag.

Still uit video van Jonas Staal over Bannon op expo in Nieuwe Instituut.

Graszaadjes

In de winter had ik 'n heg teruggesnoeid. Niet zo’n klein beetje, soms wel een meter. Gisteren de strook die vrijkwam met gras ingezaaid.
Vandaag is het zo koud en winderig. Die graszaadjes zullen wel balen. Liggen ze daar op de koude grond, zonder beschutting. Voordeel is dan wel dat ze niet worden opgepikt door de vogels want die denken, hoe kan iemand nu gras zaaien. Dat verwacht je toch niet.
Een foto van het snoeigeweld deze winter.

Een paar projecten

Deze week weer ouderwets een paar projecten een eind verder gebracht. De Boerderijstichting Staphorst is een feit na een bijeenkomst ter plekke. Nog wat onwennig door corona. De dag erna de strategie rondom de nieuwe dorpsvisie voor ’s-Heerenbroek besproken. Met de Dorpsraad, als reactie op de verdere uitbreiding van Zwolle, Stadshagen.
Gisteren is de ticketshop voor de eerste voorstellingen van de Vonderhoek geopend. Spannend. Alles is spannend. Het stuk, de uitvoering, de reacties, de actualiteit. Bij alle nieuws van de nu - oorlog, klimaat, democratie, beleid - is het net of je iedere dag een nieuwe tekst nodig hebt want alles wat je zegt is op het zelfde moment achterhaald. De manische samenleving.

Oorlog

Die oorlog is echt ouderwets. Alles kapotschieten, ingraven, loopgraven, bevoorrading die mis gaat, tanks die vast komen te zitten, propaganda als belangrijke wapen. Net of men 50 jaar stil is blijven staan. Een oud adagium luidt, met kennis van de vorige oorlog gaat een generaal een nieuwe oorlog in. Sebald beschrijft dat voor Fort Breendonk bij Antwerpen. De Golfoorlog liet in ieder geval nog van die precisiebombardementen zien, die waarschijnlijk ook vooral voor de PR waren.
Het is maar goed dat het zo gaat want met nieuwe wapens zou de ramp veel groter zijn.

Museumbezoek

We waren gisteren niet de enigen die de tentoonstellingen in het Kunstmuseum in Den Haag wilden zien. Het was een hele drukte, gemiddelde leeftijd tenminste 60+. Veel vriendinnen-, fiets-, bridgeclubs. En dat bij een tentoonstelling van Paula Rego die je eigenlijk in je eentje zou willen zien. Een actuele tentoonstelling denkend aan de Oekraine. Fascisme, dictatuur, onmenselijkheid. Haar leven gaat aan je voorbij.
Voorlinden is om de hoek. Zonder museumjaarkaart moet je een forse entree betalen maar dan kun je een alle rust genieten van heel veel kleur en optimisme. De dansvideo's van Anouk Kruithof alleen al.
Toch een foto van het werk van Rego. Een van een drieluik, naar William Hogarth, een gearrangeerd huwelijk. Zoveel verhaal.

Recensie

Omdat de keuken wordt geschilderd gingen we uit eten. In een restaurant waar we vaker komen. Je kunt er tot de Kroon gaan. Mooie ruimte met, buiten, loungebanken en bescheiden versierselen. Vriendelijk welkom geheten, de jassen worden aangenomen en voor ons opgehangen. Er zijn twee grote gezelschappen, een paar tafeltjes zijn bezet. Het hotelschool-meisje is netjes tuttig.
Ik bestel de zeebaars, vrouw een tournedos. In kleine lettertjes staat er dat die €5,- meer kost dan de rib-eye in dezelfde regel. Slim: lekker gemaakt en dan pas zien dat die zoveel duurder is.
De zeebaars ligt huid-boven. De huid is krokant maar het bedje waar alles op moet liggen is door de wat slappe zeebaars wat soggy: een kwakje cokosrijst, een paar mini-tomaatjes - het heet, zie ik, tomatensalsa -, 2 dikke groene asperges en twee hele, hele dunne. Die zullen ze in de keuken vast we wattenstaafjes noemen. De tournedos is niet schroeiheet, lauw zelfs. Als vrouw er wat van zegt als er, zoals dat past, gevraagd wordt of alles naar wens is, krijgt ze te horen dat ze dat direct had moeten zeggen want dan hadden ze er wat aan kunnen doen: opwarmen in de magnetron zeker. Nu krijgen we de koffie kadoo. We nemen nog een dessert. Twee keer dame blanche. Ik ken die als een schaaltje met bolletjes ijs, warme donkere chocoladesaus apart, slagroom en soms een koekje. Hier is het een erg lelijke coupe met onderin een Hanos melange van bastonje, chocoladeachtige kruimels. Twee bolletjes ijs en twee plaatjes pure chocolade-met-zeezout. Geen slagroom. En de saus is melkchocolade die niet stolt en zorgt voor een drabberig geheel onderin. Mierzoet. Met alle extra’s bij de koffie hebben we de suikers voor de hele week weer binnen. De rekening, € 90,-, daar moeten we op wachten en we besluiten vóór af te rekenen. De jassen moeten we zelf ophalen.
De horeca heeft het niet makkelijk. Personeelstekort alom en dan moet je gebruik maken van alle pasklare melanges en ingrediënten. Als je niet uitkijkt wordt koken dan het in elkaar zetten van een Hello Fresh maaltijd op een bedje van gastvrijheid.

Plekken

Altijd kom ik weer op bijzondere en nieuwe plekken. Dat is het mooie van locatietheater waar ik veel mee bezig bent. Maandag op verkenning rond de Roodenhoek, bij Biervliet in Zeeuws Vlaanderen. Bovenste foto. Een van de plaatsen in Nederland met hoek in de naam. Ik maak van vier ‘-hoeken’ een soort reportage die zal verschijnen (als het lukt) rondom de voorstelling de Vonderhoek. En vandaag was ik op een oude boerderij in Wilp, op landgoed de Poll. Onderste foto. Daar gaan we de première spelen.
D’r moet nog wel het een en ander gebeuren voor het zover is.

Gezocht

Bij de theaterproductie ‘De Vonderhoek gaat op de schop’ moeten we, door het wegvallen van de beoogde speler, op korte termijn een waardige vervanging vinden voor de rol van Michiel.
Michiel speelt een vooruitstrevende jongeman, bijna afgestudeerd in Wageningen, die na zijn studie het landbouwbedrijf thuis over zal nemen maar daarbij wel een andere kant uit wil gaan dan zijn vader die nu het melkveebedrijf heeft. Hij is vaak thuis en over de landbouw hebben ze de nodige onenigheid. Omdat zijn vader ziek wordt moet Michiel het bedrijf eerder dan gepland waarschijnlijk overnemen. Ondanks het verschil van inzicht is Michiel graag in de Vonderhoek vooral omdat zijn buurmeisje met wie hij vroeger al goed kon opschieten daar woont. Ze vinden elkaar aardig ….
Misschien heb je een tip. Misschien wil je de rol zelf wel spelen. Laat maar weten, dan krijg je meer informatie.

Schrijven 2

Ben na het Sebald hoofdstuk over de wandeling in Engeland, verder gegaan en heb een verslag geschreven van een van de dagelijkse wandelvarianten hier. Wie weet misschien kom je het tegen en wil het wel lezen. Zie hier. Het is niet ge-edit en zal ook nergens gepubliceerd worden maar ik heb er wel plezier aan.

Schrijven

Ik vind schrijven leuk. Misschien had ik er mijn beroep van moeten maken maar dan had ik waarschijnlijk de inhoud gemist, je ergens in vastbijten. Je moet ook goed kunnen schrijven. Na de middelbare school had ik heel veel moeite met fatsoenlijk Nederlands schrijven want als je vreemde talen, met name de klassieken moet vertalen dan leer je alleen maar krom Nederlands. Het heeft jaren gekost voor ik van die vertaler-taal afkwam. En er is nu nog genoeg aan te merken op zinsbouw, ritme, afwisseling, woordgebruik. Noem maar op. Maar met een goede eindredactie kom ik een heel eind.
Een verhaal waar ik trots op ben is het Sebaldiaans verslag van onze wandeling in Norfolk afgelopen september dat als een artikel is verschenen in de januari- en februari-editie van Geografie, het blad van het KNAG.
Hier de link naar het hele artikel.

Nieuwe inzichten

In het kader van het Waterschapsproject ‘Stroomlijn’ is de vegetatie in de uiterwaarden opgeschoond. Alles wat een goede doorstroming in de weg stond is opgeruimd. Nu gaat Rijkswaterstaat weer dode bomen plaatsen om de biodiversiteit van de IJssel te vergroten. Bomen worden afgezonken en met kettingen vastgelegd om een passende habitat te creëren. Rivierhout.
Doet denken aan rechte beken weer laten kronkelen. Jonge bomen weghalen omdat ze niet passen in een nieuw ontwerp.
Het zal wel niet anders kunnen maar ’t is net of we teveel geld hebben en we bezig moeten blijven. Of zijn het altijd ‘nieuwe inzichten’.

Family photo

For this occasion, the blog is in English since there might be non-Dutch speaking readers.
I got this festive photo from Sarah, a great granddaughter of Francis Colby Walworth who is seen seated in the middle of her extended family, celebrating her 80th birthday, around the 1930's. Sarah’s mother Mary is in the picture the somewhat dreamy girl - the only one with a bow in her hair -, sitting in the front row in the middle.
Lies stayed during her year-out on an AFS program with Sarah’s family in North Tonawanda, NY. We still cherish the contacts we have with this loving US family.
I fantasize, seeing a photo like this. Family relations, status, profession, appearance, health, clothing. Personal traits as happiness, maturity, all those characteristics, some of which might well be visible. 44 Persons, half are women and half are men. Broad-nosed and lean-nosed. Three (or four?) moustached, no beards. Neatly dressed. The men’s suits somewhat oversized. A serious occasion, hardly any smile.
I happen to see some resemblance in present family members yet that might be imagination. Actually it is all about imagination.

Oorlog

Moeten we echt een oorlog beginnen? Wat armzalig. Mensen, militairen en burgers, dood laten gaan om de baas te zijn. Om vermeende vernedering te wreken. In deze tijd. Beschaving heet dat. Aan de grens van Europa dat de mond vol heeft van vrede. Hoewel, met migranten weten we ons ook geen raad.
Loopgraven met gepotdekselde planken, soldaten met kalasjnikovs. Zonder dat zou het een plaatje zijn uit de eerste wereldoorlog. Hoe is het mogelijk.

foto Tyler Hicks/The New York Times

Gemiddeld

Ik tref het wel. Ik ben volstrekt middle of the road: wit, man, boomer, kaal 1 mtr 75. Hét model waar alles op is afgestemd. Een algoritme op zich. Ik heb wel bloedgroep AB+, dat is tenminste nog iets bijzonders. Valt nog mee dat ik niet op de gemiddelde Nederlander lijk, getuige het plaatje. Want ieder mens wil zo graag uniek zijn.

Amber

Vijftien jaar geleden maakten we een reis door de Baltische Staten. Ik dacht daaraan toen ik in een verhaal opschreef dat dit huis wel eens Klein Livonia genoemd wordt. Livonia was een oud rijk dat delen van Letland en Estland besloeg. Ik kocht er toen een stuk barnsteen, amber. Amber is hars waarin alles dat er in terecht kwam, mee is gestold.
Je kunt wegdromen als je de inhoud bekijkt. Alsof er van alles nog in beweegt. Tientallen miljoenen jaren oud leven zit erin en ik heb het gewoon. Het schijnt ook nog alle mogelijke heilzame werking te hebben. Wat precies? Geen idee.

Een sloom begin

Zelden zo’n sloom begin van het jaar meegemaakt. De dagen worden langer maar de winst ervan wordt teniet gedaan doordat de zon er niet aan te pas komt. Regen en dreigende regen. Voor het koudegevoel moeten we het doen met de Elfstedentocht van 25 jaar geleden. De besmettingen lopen weer op. Opstaan is een crime. Er doet zich weinig voor. Wat zou het ook, als we geen vuurwerk mogen afsteken doen we het toch.
Je weet ook dat het weer zo anders kan zijn. Denk aan vorig jaar, het einde van het kabinet en de bestorming van het Capitool, allebei democratische hoogstandjes.
Het wordt vast beter.

Nieuwjaar

Heb een mooi, gezond, gelukkig nieuw jaar.